Zapotrzebowanie kaloryczne dzieci – jak nie przekarmiać swoich pociech?

Każdy rodzic pragnie dbać o swoje dziecko jak najlepiej. Jednak z całą stanowczością należy podkreślić, że lepiej wcale nie znaczy więcej. Menu naszych pociech musi odpowiadać ich dziennemu zapotrzebowaniu. Jak wyliczyć dzienne zapotrzebowanie kaloryczne dla dzieci i ile wynosi zapotrzebowanie kaloryczne dla nastolatków?

Zapotrzebowanie kaloryczne dzieci i młodzieży – co to takiego?

Dzienne zapotrzebowanie kaloryczne dzieci powinno zakładać odpowiednie spożycie wszystkich składników odżywczych. Prawidłowa dieta dziecka ma kluczowe znaczenie dla jego rozwoju już na wczesnym etapie życia. Należy podkreślić, że sposób odżywiania matki będzie warunkował fizjologiczny przebieg ciąży i przekładał się przyszłe na zdrowie dziecka. 

Zapotrzebowanie kaloryczne dzieci w wieku szkolnym powinno zaspokajać  potrzeby wynikające nie tylko z podstawowej przemiany materii i aktywności fizycznej, lecz także musi zapewniać odpowiedni dla płci i wieku wzrost ciała. Zapotrzebowanie kaloryczne nastolatków jest zbliżone do zapotrzebowania na energię osoby dorosłej o podobnym stopniu aktywności fizycznej.

Jak wyliczyć dzienne zapotrzebowanie kaloryczne dla dzieci, aby zapewnić harmonijny rozwój fizyczny i psychiczny? 

Całkowity wydatek energetyczny u dziecka to suma:

  • podstawowej przemiany materii, która wiąże się z zaspokojeniem podstawowych procesów fizjologicznych; należy pamiętać, że przemiana materii odbywa się również wtedy, kiedy ciało znajduje się w stanie spoczynku, 
  • energii niezbędnej do zaspokojenia potrzeb związanych ze wzrostem organizmu, której procentowy udział zmniejsza się wraz z kolejnymi etapami rozwoju dziecka,
  • energii wynikającej ze stopnia aktywności fizycznej; jej udział także zmienia się wraz z wiekiem,
  • energii wydatkowanej na procesy trawienia i wchłaniania pokarmów,
  • utraty energii wraz z wydalaniem moczu i stolca ze składnikami pożywienia, które nie zostały prawidłowo strawione i wchłonięte. 
Czytaj również:  Ocet jabłkowy na odchudzanie – czy to działa?

Dla ustalenia dziennego zapotrzebowania kalorycznego warto posiłkować się specjalnymi tabelami, które określają szacunkowe zapotrzebowanie na energię u dzieci i młodzieży w zależności od płci i wieku. 

Zapotrzebowanie kaloryczne dzieci – jaki udział białka, tłuszczów i węglowodanów?

Zapotrzebowanie kaloryczne dzieci i młodzieży powinno uwzględniać udział wszystkich składników odżywczych. Do celów energetycznych organizm zużywa węglowodany (jako preferencyjny substrat) oraz tłuszcze. Rolą białka z kolei jest budowa nowych tkanek lub odbudowa uszkodzonych. 

Ile kalorii dostarczają poszczególne makroskładniki żywności?

  • białko – 4 kcal/1 g,
  • węglowodany – 4 kcal/1g,
  • tłuszcze – 9 kcal/1g. 

Bardzo ważna jest także odpowiednia podaż błonnika pokarmowego, którego źródłem będą głównie warzywa i owoce. Dodatkowo produkty pochodzenia roślinnego dostarczają ważnych witamin, minerałów i antyoksydantów. 

Zapotrzebowanie kaloryczne u dzieci – ile białka w diecie?

Białko bierze udział w procesach budowy, wzrastania i rozwoju młodego organizmu. Zapotrzebowanie na białko jest uwarunkowane płcią, wiekiem, masą ciała i poziomem aktywności fizycznej. 

Ilość białka w diecie dziecka nie powinna przekraczać 15% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Planując jadłospis, warto mieć na uwadze pochodzenie produktów białkowych, aby zapewnić dziecku dostarczenie wszystkich aminokwasów egzogennych. Pełnowartościowe białko pochodzi głównie z produktów odzwierzęcych takich jak: mięso, ryby, jaja, owoce morza. Dobrym źródłem białka pochodzenia roślinnego są nasiona roślin strączkowych.  

Zapotrzebowanie kaloryczne u dzieci – ile tłuszczów?

Tłuszcze w diecie pełnią ważne role związane z prawidłowym funkcjonowaniem i rozwojem organizmu. Dla niemowląt i dzieci w okresie wczesnego dzieciństwa są podstawowym źródłem energii. Na tym etapie, czyli do pierwszego roku życia, ich udział w pokryciu dziennego zapotrzebowania kalorycznego może wynosić do 60% całości przyjmowanej energii. 

Zapotrzebowanie na tłuszcze powyżej pierwszego roku życia zmienia się wraz z potrzebami i wydatkami energetycznymi organizmu. Spożycie tłuszczów u dzieci w przedziale pomiędzy 1–3 lat nie powinno być wyższe niż 40% dziennego zapotrzebowania kalorycznego.

Czytaj również:  Suplementy diety - czy warto je zażywać?

W późniejszym okresie ilość tłuszczów w diecie powinna stopniowo ulec ograniczeniu i u starszych dzieci ich udział może pokrywać nie więcej niż 30% energii. 

Należy zwrócić uwagę na obecność w diecie dziecka nienasyconych kwasów tłuszczowych, które określane są mianem zdrowych tłuszczy.

Zapotrzebowanie kaloryczne u dzieci – ile węglowodanów?

Węglowodany są dla organizmu człowieka podstawowym źródłem energii. O ile u dzieci na wczesnym etapie życia substratem w dużej mierze jest tłuszcz, to zapotrzebowanie kaloryczne dla nastolatków uwzględnia głównie węglowodany jako źródło energii. 

Zalecany udział węglowodanów w diecie dzieci i młodzieży to od 45 do 75% energii pochodzącej z pożywienia. 

Do węglowodanów zaliczany jest również błonnik pokarmowy, który wpływa na prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Zapotrzebowanie na włókno pokarmowe wzrasta wraz z wiekiem. Dla przykładu zalecane spożycie błonnika dla dzieci w wieku 1–3 wynosi 10 g na dobę, u dzieci starszych 14-16 g w ciągu całego dnia, a u nastolatków 19-21 g w dziennej racji żywnościowej. 

  1. Szajewska Hanna, Horvath Anna; Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.